6G Tijdlijn: Wanneer Komt 6G? De Complete Roadmap van 2020 tot 2035

Een van de meest gestelde vragen over de volgende generatie mobiele netwerken is simpel: wanneer komt 6G? Het korte antwoord is dat de eerste commerciële 6G-netwerken rond 2030 verwacht worden. Maar achter die datum schuilt een complex traject van wetenschappelijk onderzoek, internationale standaardisatie en technologische ontwikkeling dat al in volle gang is. Op deze pagina vindt u de complete 6G-tijdlijn, van de eerste onderzoeksprogramma's tot de wereldwijde uitrol.

Roadmap overzicht: van onderzoek naar uitrol

De ontwikkeling van een nieuwe generatie mobiele netwerken verloopt altijd volgens een vast patroon. Eerst komt er een fase van fundamenteel onderzoek aan universiteiten en in bedrijfslaboratoria. Vervolgens worden de resultaten vertaald naar internationale standaarden, waarna fabrikanten apparatuur ontwikkelen en operators hun netwerken bouwen. Bij 6G is dit proces in 2020 begonnen en zal het naar verwachting doorlopen tot minstens 2035.

Het geheel verloopt in drie grote fasen. De onderzoeksfase (2020-2025) omvat fundamenteel onderzoek naar nieuwe technologieën zoals terahertzcommunicatie, AI-native netwerken en geavanceerde antennes. De standaardisatiefase (2025-2029) is het proces waarbij het internationale samenwerkingsverband 3GPP de technische specificaties vastlegt. Tot slot volgt de uitrolfase (2030-2035), waarin operators daadwerkelijk 6G-netwerken bouwen en consumenten er gebruik van kunnen maken.

Belangrijk om te begrijpen is dat deze fasen overlappen. Terwijl de standaardisatie plaatsvindt, gaat het onderzoek door. En terwijl de eerste netwerken worden gebouwd, worden de specificaties verder verfijnd. Dit iteratieve proces zorgt ervoor dat de uiteindelijke technologie zo goed mogelijk aansluit bij de behoeften van gebruikers en de mogelijkheden van de industrie.

Visuele 6G-tijdlijn 2020-2035

Onderstaande tijdlijn geeft een overzicht van de belangrijkste mijlpalen in de ontwikkeling van 6G. Items die al zijn afgerond zijn groen gemarkeerd, de huidige fase is oranje en toekomstige mijlpalen zijn blauw.

Het 3GPP-standaardisatieproces

Het 3rd Generation Partnership Project (3GPP) is het internationale samenwerkingsverband dat verantwoordelijk is voor de technische standaarden van mobiele netwerken. Dezelfde organisatie ontwikkelde eerder de standaarden voor 3G (UMTS), 4G (LTE) en 5G (NR). Voor 6G volgt 3GPP een vergelijkbaar proces, maar met enkele belangrijke aanpassingen.

3GPP werkt met zogenaamde releases, gebundelde sets van technische specificaties die samen een coherent geheel vormen. Elke release bouwt voort op de vorige en voegt nieuwe functionaliteit toe. Voor 6G zijn met name Release 20 en Release 21 cruciaal.

Release 20: de studyfase (2025-2027)

Release 20, waarvan de studies in 2025 zijn gestart, is de eerste release die expliciet 6G-technologieën adresseert. In deze fase onderzoeken de werkgroepen van 3GPP welke nieuwe technologieën haalbaar zijn en hoe deze het beste gestandaardiseerd kunnen worden. Denk hierbij aan nieuwe radiointerfaces die werken op hogere frequentiebanden, AI-gestuurde netwerkoptimalisatie en integratie van communicatie met sensing (het detecteren van objecten en bewegingen via het netwerk).

Release 20 is echter nog geen volledig 6G-standaard. Het is eerder een overgangsrelease die voortbouwt op 5G-Advanced (Releases 18 en 19) en de eerste stappen zet richting 6G. De technische specificaties worden verwacht in 2026-2027, waarna fabrikanten kunnen beginnen met de ontwikkeling van prototypes.

Release 21: de eerste volledige 6G-standaard (2028-2029)

Release 21 wordt beschouwd als de eerste volledige 6G-standaard. Deze release zal een geheel nieuwe radiointerface bevatten (vergelijkbaar met hoe 5G NR een nieuwe interface was ten opzichte van 4G LTE), volledige ondersteuning voor terahertz-frequentiebanden, native AI-functionaliteit in alle netwerklagen en geïntegreerde sensing- en communicatiemogelijkheden.

De verwachting is dat de specificaties van Release 21 in 2028-2029 worden afgerond. Dit geeft fabrikanten van chipsets (zoals Qualcomm, MediaTek en Samsung) voldoende tijd om de eerste 6G-chips te produceren, die vervolgens worden ingebouwd in smartphones, basisstations en andere apparatuur.

Belangrijke mijlpalen per jaar

Om de tijdlijn concreter te maken, volgt hier een overzicht van de belangrijkste verwachte en behaalde mijlpalen per jaar:

• 2020: Finland start het 6G Flagship-programma aan de Universiteit van Oulu, het eerste grote nationale 6G-onderzoeksproject ter wereld.
• 2021: Zuid-Korea investeert 220 miljoen dollar in 6G R&D. China begint met het formele nationale 6G-onderzoeksprogramma.
• 2022: De EU lanceert het Hexa-X II-project, een van de grootste Europese 6G-onderzoeksprogramma's met meer dan 40 partners.
• 2023: ITU-R publiceert de conceptversie van het IMT-2030 framework. Japan richt het Beyond 5G Promotion Consortium op.
• 2024: ITU-R finaliseert de IMT-2030 aanbeveling met officiële prestatiedoelen voor 6G. Samsung, Nokia en Ericsson demonstreren 6G-prototypes op 100+ Gbps.
• 2025: 3GPP start de studyfase voor Release 20. Diverse landen voeren de eerste veldtests uit met terahertz-apparatuur.
• 2026: Verwachte afronding van de eerste Release 20 study items. Spectrum-toewijzingen voor 6G worden besproken op de World Radiocommunication Conference (WRC).
• 2027: Afronding van de Release 20 specificaties. Eerste 6G-chipset-prototypes worden verwacht van grote fabrikanten.
• 2028: Start van de Release 21 specificaties. Pre-commerciële 6G-tests door operators in koplopers-landen.
• 2029: Finalisatie van Release 21. Fabrikanten starten massaproductie van 6G-netwerkapparatuur en eindgebruikersapparaten.
• 2030: Verwachte lancering van de eerste commerciële 6G-netwerken in Zuid-Korea, Japan en China.
• 2031-2032: Europese en Amerikaanse operators lanceren 6G in grote steden. De eerste 6G-smartphones worden breed beschikbaar.
• 2033-2035: Wereldwijde uitrol en uitbreiding van 6G-dekking naar suburbane en landelijke gebieden.

Welke landen lopen voorop?

Net als bij eerdere generaties mobiele netwerken is er een internationale wedloop gaande om als eerste 6G te lanceren. De volgende landen en regio's lopen momenteel voorop:

Zuid-Korea

Zuid-Korea was ook bij 5G een van de eerste landen met een commercieel netwerk en heeft dezelfde ambitie voor 6G. De overheid heeft meer dan 500 miljoen dollar aan 6G-onderzoek toegezegd en werkt nauw samen met Samsung, SK Telecom en LG. Het land mikt op een commerciële 6G-lancering in 2030 en heeft aangekondigd de eerste 6G-pilotnetwerken al in 2028 te willen testen.

China

China heeft het grootste nationale 6G-onderzoeksprogramma ter wereld, met miljarden aan investeringen vanuit zowel de overheid als bedrijven als Huawei en ZTE. China heeft al meerdere 6G-testsatellieten gelanceerd en voert grootschalig onderzoek uit naar terahertz-technologie. Het land streeft ernaar om gelijktijdig met of zelfs voor Zuid-Korea een 6G-netwerk te lanceren.

Japan

Japan investeert fors in 6G via het Beyond 5G Promotion Consortium en werkt nauw samen met NTT, SoftBank en andere nationale telecombedrijven. Het land heeft als doel om tegen 2030 een 6G-demonstratienetwerk operationeel te hebben, mede gedreven door de ambitie om geavanceerde technologie te tonen op grote internationale evenementen.

Europese Unie

De EU investeert via Horizon Europe en de Smart Networks and Services Joint Undertaking (SNS JU) honderden miljoenen euro's in 6G-onderzoek. Belangrijke projecten zijn Hexa-X II, 6G-SANDBOX en PREDICT-6G. Europese bedrijven als Nokia en Ericsson spelen een centrale rol in de standaardisatie via 3GPP. De EU mikt op een gecoördineerde 6G-lancering rond 2030-2031.

Verenigde Staten

De VS investeert in 6G via overheidsinitiatieven zoals het Next G Alliance (onder ATIS) en onderzoeksfinanciering via de NSF. Grote techbedrijven als Qualcomm, Apple en Google doen eigen 6G-onderzoek. De VS richt zich met name op AI-native netwerken en open RAN-architecturen als basis voor 6G.

6G-tijdlijn voor Nederland

Nederland heeft een sterke positie in telecomonderzoek dankzij instituten als TNO, TU Delft en TU Eindhoven. Het land participeert actief in Europese 6G-programma's en heeft via het Nationaal Groeifonds geïnvesteerd in geavanceerde connectiviteit. Meer details over Nederlandse initiatieven vindt u op onze pagina over 6G in Nederland.

De verwachte tijdlijn voor 6G in Nederland volgt grotendeels het Europese pad:

• 2025-2028: Nederlandse universiteiten en TNO dragen bij aan Europees 6G-onderzoek en 3GPP-standaardisatie. De Rijksoverheid begint met spectrumplanning voor 6G.
• 2028-2030: KPN, VodafoneZiggo en T-Mobile starten met 6G-laboratoriumtests en beperkte veldproeven in Nederlandse steden.
• 2030-2031: Eerste 6G-pilotnetwerken in de Randstad, vergelijkbaar met hoe 5G eerst in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag beschikbaar was.
• 2031-2033: Uitbreiding naar overige steden en provincies. Consumentenabonnementen met 6G worden beschikbaar bij de grote operators.
• 2033-2035: Landelijke dekking wordt grotendeels bereikt. Nederland mikt op een van de hoogste 6G-dekkingspercentages in Europa dankzij de compacte geografie en hoge bevolkingsdichtheid.

De compacte omvang van Nederland is een voordeel bij de uitrol: het land kan relatief snel volledige dekking bereiken vergeleken met grotere landen. Bovendien heeft Nederland een hoge dichtheid aan glasvezelaansluitingen, wat essentieel is als backhaul voor 6G-basisstations.

Vergelijking met de 5G-uitrol

Het is nuttig om de 6G-tijdlijn te vergelijken met die van 5G, aangezien het ontwikkelingsproces vergelijkbaar verloopt. Bij 5G begon het serieuze onderzoek rond 2012-2013, werd de eerste standaard (Release 15) vastgesteld in 2018 en volgden de eerste commerciële netwerken in 2019. De wereldwijde uitrol is nog steeds gaande in 2025.

Voor 6G zien we een vergelijkbaar tijdspad, maar met enkele belangrijke verschillen:

• Snellere onderzoeksfase: Dankzij ervaring met 5G en grotere initiële investeringen verloopt het 6G-onderzoek sneller dan destijds bij 5G. Er was minder fundamenteel pionierswerk nodig omdat veel concepten (zoals beamforming en network slicing) al bij 5G zijn bewezen.
• Complexere standaardisatie: De integratie van AI, sensing en communicatie in één standaard maakt het 3GPP-proces voor 6G complexer dan voor 5G. Dit kan leiden tot iets langere standaardisatiecycli.
• Spectrumuitdagingen: 6G vereist nieuwe frequentiebanden, met name in het bereik boven 100 GHz (terahertz). Het toewijzen en reguleren van dit spectrum is een complex internationaal proces dat tijd kost. Lees meer over de 6G-frequentiebanden en snelheden.
• Hogere dichtheid basisstations: De hogere frequenties die 6G gebruikt hebben een kleiner bereik, waardoor er meer basisstations nodig zijn. Dit maakt de fysieke uitrol arbeidsintensiever en duurder.

Al met al verwachten analisten dat de totale cyclus van eerste standaard tot brede commerciële beschikbaarheid voor 6G ongeveer even lang duurt als bij 5G: circa vijf tot zes jaar. Het verschil zit met name in de schaal en complexiteit van de uiteindelijke netwerken. Benieuwd naar de technische specificaties? Bekijk onze uitgebreide pagina over 6G versus 5G.

Veelgestelde vragen over de 6G-tijdlijn